Wat willen wij hoe bereiken?
2. Programma Sociaal | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Wat willen we bereiken? | |||||||
Inwoners hebben bestaanszekerheid | |||||||
Toelichting: | |||||||
We willen dat inwoners geen zorgen hebben over bestaanszekerheid. We proberen als gemeente zo goed mogelijk, binnen onze mogelijkheden, bij te springen in de gaten die het Rijk laat vallen. Stijgende en onzekere prijzen van energie, vervoer, wonen en voedsel drukken zwaar op een grote groep mensen. Te weinig financiële armslag om basisvoorzieningen te kunnen bekostigen, betekent leven in bestaansonzekerheid voor huishoudens en een minder weerbare samenleving. We willen inwoners zekerheden geven in een onzekere wereld. Zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen, zekerheid van werk en mee kunnen doen in de maatschappij. | |||||||
Wat gaan we daarvoor doen? | |||||||
| |||||||
Hoe kunnen we dit doel meten? | |||||||
% huishoudens met geregistreerde problematische schulden | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
7,4 | 8,2 | 8,3 | 8 | 8,2 | |||
Bron: | |||||||
Toelichting: | Dit is bepaald met behulp van registraties over betalingsachterstanden bij: de Belastingdienst, de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV), en voor eigen bijdragen Wlz/Wmo, bij BKR geregistreerde betalingsachterstanden en schuldregelingen, wanbetalers van de zorgverzekering, de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) en bijstandsvorderingen. Het is belangrijk om te vermelden dat dit cijfer geen compleet beeld geeft over het aantal huishoudens met problematische schulden. Betalingsachterstanden die niet bij één van deze partijen geregistreerd zijn worden niet meegenomen. Noch worden informele schulden (niet geregistreerde schulden bij familie of vrienden) meegerekend. Het aantal huishoudens met problematische schulden fluctueert licht, zowel landelijk als in Amersfoort. T.o.v. 2022 is er een toename. Er zijn verschillende factoren die deze toename van het aantal mensen met problematische schulden verklaren. De kosten van levensonderhoud zijn de afgelopen jaren flink gestegen, zoals de kosten van energie en boodschappen. Het bestaansminimum staat voor een grote groep huishoudens nog steeds onder druk, blijkt uit de meest recente rapportage van het Nibud. We streven daarom in eerste plaats naar stabilisatie van het aantal huishoudens met problematische schulden en houden daarom hetzelfde streefcijfer aan als in 2026. | ||||||
% inwoners dat in armoede leeft | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
3 | 2,2 | 2,4 | 2,5 | ||||
Bron: | |||||||
Toelichting: | Dit zijn huishoudens die na het betalen van vaste lasten (wonen, energie en zorg) te weinig geld over hebben voor noodzakelijke uitgaven zoals voeding. Inkomenscijfers zijn gebaseerd op registratiecijfers van onder andere de Belastingdienst en lopen daardoor altijd achter. We streven naar het terugdringen van armoede. Als gevolg van ontwikkelingen die voor ons minder goed te beïnvloeden zijn, zoals gestegen energielasten, inflatie en bezuinigingen moeten we bescheiden zijn in deze ambitie. De cijfers van 2025 zijn nog niet beschikbaar, maar de verwachting is dat het percentage licht zal zijn gestegen t.o.v. 2024, vanwege toenemende inflatie en stijgende energiekosten. Door het gebruik van gemeentelijke regelingen te vereenvoudigen en het gebruik te verhogen, streven we ernaar het % inwoners dat in armoede leeft te laten afnemen ten opzichte van de verwachte realisatie in 2025 en 2026. | ||||||
Inwoners leven in gezondheid | |||||||
Toelichting: | |||||||
Gezondheid en vitaliteit van inwoners zijn van groot belang om mee te kunnen doen en een betekenisvol bestaan te kunnen leiden. Wij geven prioriteit aan een preventieve aanpak. Voorkomen is namelijk beter dan genezen. Hierbij hebben wij aandacht voor verschillen in gezondheid tussen inwoners en concentreren onze inzet hiervoor in de wijken waar dit het hardst nodig is. We stimuleren participatie, vergroten de gezondheidsvaardigheden en we faciliteren bewegen en sport. Daar hoort ook een groene, gezonde, toegankelijke, beweginguitlokkende en duurzame omgeving bij. | |||||||
Wat gaan we daarvoor doen? | |||||||
| |||||||
Hoe kunnen we dit doel meten? | |||||||
% goed of zeer goed ervaren gezondheid bij volwassenen en senioren | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
76 | 77 | 79 | |||||
Bron: | |||||||
Toelichting: | Percentage van de bevolking (van 18 jaar en ouder) dat zijn of haar gezondheid als goed of zeer goed ervaart. Elke vier jaar wordt deze indicator gemeten in de gezondheidsmonitor van de GGD-regio Utrecht. Behalve in 2022, toen was er na twee jaar een extra coronamonitor. Het betreft hier een cijfer gebaseerd op een steekproef. In 2028 zal opnieuw de ervaren gezondheid van volwassenen en senioren gemeten worden. Daarom ontbreken streefcijfers voor 2026 en 2027. We streven naar een groter percentage van de bevolking dat een goede of zeer goede ervaren gezondheid heeft. Met het streefcijfer zetten we de stijgende lijn voort van de afgelopen jaren. We zouden dan boven het landelijke gemiddelde uitkomen. Met de voortzetting van ons gezondheids- en sportbeleid zetten we ons hiervoor in. | ||||||
Inwoners hebben gelijke kansen om hun talenten te ontwikkelen en ontplooien. | |||||||
Toelichting: | |||||||
Kansengelijkheid in het onderwijs is voor ons het uitgangspunt. Inwoners krijgen van jongs af aan de ruimte en gelegenheid om zich te ontwikkelen tot competente en weerbare volwassenen. We stellen hen in staat op te groeien in een veilige en stimulerende (thuis)omgeving waarin zij hun talenten kunnen ontwikkelen en ontplooien. Dat legt de basis voor een leven lang leren en het vermogen om je te ontwikkelen in elke fase van je leven. | |||||||
Wat gaan we daarvoor doen? | |||||||
| |||||||
Hoe kunnen we dit doel meten? | |||||||
% jongeren 0-23 jaar met Jeugdzorg | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
11 | 11,3 | 11,3 | 9,4 | 9 | |||
Bron: | CBS | ||||||
Toelichting: | Deze indicator is gebaseerd op de Amersfoortse jongeren tot en met 22 jaar die jeugdzorg ontvingen in het eerste halfjaar van het betreffende jaar. De realisatiecijfers over het gebruik van zorg ijlen sterk na. Halfjaarlijks worden de cijfers geactualiseerd op de landelijke monitor www.waarstaatjegemeente.nl. Het meest recente cijfer is een voorlopig cijfer. Cijfers van voorgaande jaren waren ook voorlopig. Hierdoor kunnen definitieve cijfers van voorgaande jaren verschillen van eerder gerapporteerde (voorlopige) cijfers. In 2024 zijn we in de regio Amersfoort gestart met een grote verandering in de jeugdhulp. We hebben sinds 1 januari 2024 de specialistische jeugdhulp ondergebracht in één organisatie, MetMaya www.metmaya.nl. Met één partij kunnen we goede afspraken maken en samenwerken aan betere en snellere jeugdhulp voor de kinderen die dat het hardst nodig hebben. Dat betekent dat er hard wordt gewerkt aan de implementatie van de nieuwe werkwijze, de opbouw van MetMaya en de transformatie van de jeugdhulp in onze gemeenten. De transformatieopgave uit de regiovisie is onderdeel van de opdracht van MetMaya en sluit aan op de transformatieopgave van het lokale veld. Het jaar 2024 was een overgangsjaar waarin vanwege zorgcontinuïteit veel jeugdigen hun lopende trajecten nog afmaakten bij (p*q) aanbieders waar zij hun traject voor 1 januari 2024 waren gestart. Om deze reden zagen we in 2024 nog geen verdere daling van het aantal en gebruik van jeugdhulp. Tegelijkertijd zien we dat de intensiteit en duur van jeugdhulptrajecten toeneemt. Hier zal in de komende jaren ook op gestuurd worden vanuit de transformatieopdracht van MetMaya. Door middel van maatregelen in het kader van de transformatie jeugdhulp verwachten we de komende jaren een lichte daling van het gebruik van specialistische jeugdhulp. Door kinderen, jongeren en gezinnen eerder te ondersteunen in hun eigen omgeving, via een sterke sociaalpedagogische basis, het onderwijs en lokale teams, kunnen vragen vaker passend en dichtbij worden opgepakt. Specialistische jeugdhulp blijft daarbij beschikbaar voor de jongeren die deze ondersteuning het hardst nodig hebben. | ||||||
% voortijdig schoolverlaters | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
2,4 | 2,3 | 2,1 | 2,4 | 2,4 | |||
Bron: | DUO | ||||||
Toelichting: | Voortijdig schoolverlaten proberen we te voorkomen. Amersfoort heeft over het schooljaar 24/25 met 2,4% een iets negatiever resultaat in vergelijking met het landelijk cijfer waar het gemiddelde 2,3% is. Landelijk is het beeld dat jongeren meer blijven uitvallen door motivatie-, studiekeuze- en multi-problematiek. De definitie is VSV voor 2026/2027 verruimd, daarmee vallen meer jongeren onder doelgroep VSV. Actuele cijfers worden gepubliceerd op Dashboards vsv en jikp (www.informatieproducten.duo.rijkscloud.nl/public/dashboardvsvopen/). De indicator staat op www.waarstaatjegemeente.nl bij de indicatoren uit het Besluit Begroting en Verantwoording die het Rijk verplicht stelt in de Begroting. | ||||||
Inwoners ontmoeten elkaar en zien naar elkaar om | |||||||
Toelichting: | |||||||
Amersfoorters zetten zich in voor elkaar. Dat betekent dat zij op elkaar letten, oog hebben voor elkaar, elkaar helpen en zich inzetten voor anderen. Het sociale hart van Amersfoort - met de vele vrijwilligers en organisaties - is en blijft zichtbaar en voelbaar. Om de sociale cohesie tussen onze inwoners te bevorderen willen we dat er zowel binnen als buiten voldoende ontmoetingsplekken zijn. We bekijken per wijk wat er nodig is zowel voor ontmoeting binnen als buiten. De sociale basisinfrastructuur en iedereen die daar actief in is, vormen de ruggengraat en dragen bij aan de veerkracht van onze samenleving. Wij hebben niet alleen aandacht voor voorzieningen, maar stimuleren en ondersteunen juist ook informele netwerken en burgeractiviteiten die gericht op zijn het vormgeven van betekenisvolle relaties tussen inwoners. | |||||||
Wat gaan we daarvoor doen? | |||||||
| |||||||
Hoe kunnen we dit doel meten? | |||||||
Schaalscore sociale cohesie | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
6,3 | 6,3 | 6,4 | |||||
Bron: | Stadspeiling | ||||||
Toelichting: | Het kengetal sociale cohesie (ook wel sociale samenhang) wordt 1x in de twee jaar gemeten. Het is berekend op basis van de mening van inwoners over vier stellingen: de mensen in deze buurt kennen elkaar nauwelijks, de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om, ik woon in een gezellige buurt waar veel saamhorigheid is, en ik voel mij thuis bij de mensen die in deze buurt wonen. De score varieert van 0 (=geen samenhang) tot 10 (=veel samenhang). Het betreft hier een cijfer gebaseerd op een steekproef. In wijken waar de sociale cohesie lager is dan in Amersfoort gemiddeld streven we ernaar het verschil met het gemiddelde te verkleinen en deze richting hetzelfde niveau te brengen als in wijken waar de sociale cohesie hoger is. In de wijken met een hogere sociale cohesie proberen we dit zo te houden. In 2023 en 2025 was dit cijfer gelijk. We streven naar een hoger cijfer in 2027. Ontwikkelingen als deze gaan langzaam. Je verwacht dat er zeker 4 jaar nodig is voordat het effect van interventies in de stad te zien is. De afgelopen jaren hebben we steviger ingezet op ontmoeting, activiteiten en lichte ondersteuning in de wijk met het faciliteren van ontmoetingsplekken en activiteiten van inwoners en professionals, en het wijkplan sociaal. We streven daarom naar een stijgende sociale cohesie. Demografische en maatschappelijke ontwikkelingen in de stad zouden een stijging van het cijfer kunnen tegengaan. | ||||||
Inwoners kunnen zichzelf zijn en doen mee naar vermogen op de manier die bij ze past. | |||||||
Toelichting: | |||||||
Amersfoort is een inclusieve stad. Iedereen is welkom in Amersfoort en moet zich veilig (kunnen) voelen, ongeacht leeftijd, achtergrond, geloof, afkomst, beperking, LHBTIQA++ of seksuele geaardheid. Iedereen doet mee op de manier en in de mate die het beste bij je past, en we proberen polarisatie en segregatie te voorkomen. Mensen zijn verschillend en daarom kan meedoen voor iedereen wat anders betekenen. We ondersteunen en stimuleren meedoen naar vermogen en bevorderen de regie die ieder op zijn leven heeft. Meedoen is geen strak keurslijf waar iedereen zich in moet voegen. Om mee te kunnen doen is ook ruimte nodig, om te vinden wat bij je past of om zelf invulling te geven aan meedoen. | |||||||
Wat gaan we daarvoor doen? | |||||||
| |||||||
Hoe kunnen we dit doel meten? | |||||||
% vrijwilligers | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
34 | 36 | 39 | |||||
Bron: | Stadspeiling | ||||||
Toelichting: | Dit is gemeten onder een steekproef van alle inwoners van 16 tot 85 jaar. Het betreft het aandeel dat aangeeft de afgelopen 12 maanden actief geweest te zijn als vrijwilliger (onbetaald werk buiten het eigen huishouden). Wij willen dat alle inwoners van Amersfoort zo goed mogelijk mee kunnen doen en zich, waar mogelijk, inzetten voor anderen in hun omgeving. Vrijwilligers zijn onmisbaar voor veel mensen in Amersfoort, voor ondersteuning, aanspraak, gezelschap, maar ook voor zaken als administratie en begeleiding van groepen. Zonder hen zijn veel activiteiten en ondersteuning voor inwoners niet mogelijk. De gemeente zet samen met welzijnsorganisatie Indebuurt033 in op het werven, behouden en waarderen van vrijwilligers. Indebuurt033 werkt in opdracht van de gemeente. Onder de naam Vrijwilligerscentrale033 zorgen we ervoor dat het werk van vrijwilligers makkelijker wordt gemaakt, met o.a. een vrijwilligersacademie voor trainingen, vrijwilligersvacaturebank, en verzekeringen. We streven naar een groeiend aandeel inwoners dat actief is (geweest) als vrijwilliger. Het beleid hierop is ongewijzigd, we blijven investeren in vrijwilligers zoals we dat afgelopen jaren deden. We streven dus naar een groei in lijn met vorige jaren. | ||||||
% werkloosheid | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
3,3 | 3,6 | 3,8 | 3,6 | 3,8 | |||
Bron: | CBS, Enquete Beroepsbevolking | ||||||
Toelichting: | Het percentage mensen zonder betaald werk dat op zoek is naar werk en beschikbaar is voor de arbeidsmarkt per 100 inwoners van 15 jaar tot AOW-leeftijd. De werkeloosheid neemt nationaal licht toe. In de arbeidsmarktregio Amersfoort streven we ernaar om het percentage werkeloosheid onder het landelijk gemiddelde te houden. | ||||||
Inwoners leven zelfstandig, veilig thuis in hun eigen omgeving | |||||||
Toelichting: | |||||||
Inwoners van Amersfoort worden zoveel mogelijk ondersteund om zelfstandig te leven. | |||||||
Wat gaan we daarvoor doen? | |||||||
| |||||||
Hoe kunnen we dit doel meten? | |||||||
% ouderen (70+) dat zelfstandig woont | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
93,9 | 93,8 | 93,7 | 93,9 | 94,3 | |||
Bron: | CBS | ||||||
Toelichting: | Het cijfer toont het percentage personen van 70 jaar en ouder dat in het betreffende jaar zelfstandig woont. Een persoon woont zelfstandig als hij of zij niet in een instelling (zoals een verpleeg- of verzorgingshuis) woont. In het programma Langer Thuis heeft het Rijk de ambitie opgenomen om ouderen te helpen in hun vertrouwde omgeving zelfstandig oud te worden met een goede kwaliteit van leven. Of mensen thuis kunnen wonen is afhankelijk van de intensiteit van de zorgvraag. Daarnaast kan bijvoorbeeld een onvoldoende sociaal netwerk of overbelasting/uitvallen van het netwerk/mantelzorgers een reden zijn niet meer thuis te kunnen wonen. We weten dat het aantal zwaar belaste mantelzorgers de afgelopen jaren landelijk, en ook in Amersfoort, fors is gestegen (AZW info, 2025). Volgens de GGD dreigt het risico op overbelasting van mantelzorgers verder toe te nemen doordat mensen langer thuis blijven wonen en de zorgvraag complexer kan worden (GGD Regio Utrecht, 2025). | ||||||
% Wmo-ondersteuning | |||||||
Realisatie cijfers | Streefcijfers | ||||||
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | |
5,8 | 5,7 | 6,2 | 6 | 5,9 | |||
Bron: | CBS | ||||||
Toelichting: | Deze indicator betreft het aandeel inwoners met een Wmo indicatie met maatwerkarrangementen in het eerste halfjaar van het betreffende jaar. Deze indicator komt uit het Besluit Begroting en verantwoording (BBV). De BBV indicatoren staan gepubliceerd op www.waarstaatjegemeente.nl. Hier staat het per 1000 inwoners. Het betreft halfjaar cijfers. Het meest recente cijfer is een voorlopig cijfer. Halfjaarlijks worden de cijfers geactualiseerd op de landelijk monitor www.waarstaatjegemeente.nl (onder Gemeentelijke monitor sociaal domein). Cijfers van voorgaande jaren waren ook voorlopig en zijn door na-ijlende verantwoording achteraf gaan dalen. Administratief zijn dossiers gecorrigeerd op basis van het werkelijke zorggebruik. Hierdoor kunnen definitieve cijfers van voorgaande jaren verschillen van eerder gerapporteerde (voorlopige) cijfers. We zetten ons in om inwoners te ondersteunen om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te kunnen wonen met het aanbieden van voorzieningen. Het aantal inwoners dat een beroep doet op ondersteuning zal naar verwachting licht stijgen omdat ouderen langer zelfstandig blijven wonen en ouder worden. Maar we zetten in om meer ondersteuning te bieden vanuit de sociale basis en lokale (wijk) teams waardoor een maatwerkarrangement niet altijd nodig is. Vandaar dat we streven naar een lichte afname van het % Wmo ondersteuning. | ||||||
