Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Niet alle kosten kunnen worden verhaald op initiatiefnemers

1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening

Projectspecifiek risico (specifiek)

Onderdeel van totaal projectspecifieke risico's ter hoogte van € 7.639 miljoen.

De betaling van exploitatiebijdragen door initiatiefnemers zijn op basis van een “Macro-aftopping” gemaximaliseerd. Het totaal aan de te verhalen kosten in een grondexploitatie mag niet hoger zijn dan de totale opbrengsten van de initiatiefnemer. Afhankelijk van de uitkomsten van business case van de initiatiefnemers is het mogelijk dat wij minder opbrengsten kunnen verhalen dan begroot.

Opbrengsten uit kostenverhaal (anterieur) kunnen hierdoor lager uitvallen of ontwikkellocaties komen niet of later tot ontwikkeling. Dit risico heeft een negatieve impact op de opbrengsten en daarmee het financieel resultaat van de grondexploitatie.

Netcongestie – vertraging aansluiting energienet

1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening

Projectspecifiek risico (specifiek)

Onderdeel van totaal projectspecifieke risico's ter hoogte van € 4.923 miljoen.

Vanwege netcongestie kan een tijdige aansluiting op het elektriciteitsnet niet altijd kan worden gegarandeerd.

Vertraging uitgifte kavels en toepassing tijdelijke voorzieningen om elektriciteitsvoorziening mogelijk te maken.

3. Rovaterrein - herontwikkeling

Afwijking op nog te verwachten opbrengsten en kosten in de grondexploitatie

1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening

Projectspecifiek risico (generiek ramingsrisico)

€ 4.119 miljoen

De grondexploitatie is nog een grondexploitatie waar nog veel ontwikkeld moet worden. Hierdoor zijn nog relatief hoge schattingsonzekerheden met betrekking tot de inschatting van de nog te verwachte opbrengsten en kosten.
Op basis van een generieke berekeningsmethode worden mogelijke afwijkingen in nog te verwachten opbrengsten- en kosten gekwantificeerd. De hoogte van de afwijking is afhankelijk van de planfase waarin een grondexploitatie zich bevindt en de hoogte van de nog te verwachten opbrengsten en kosten.

Mocht de afwijking in opbrengsten en kosten zich daadwerkelijk voordoen, heeft dit een negatief effect op het financieel resultaat van de grondexploitatie.

4. Generiek risico grondexploitaties

Als gevolg van geopolitieke en economische onzekerheden kunnen (bouw)prijzen stijgen. Dit leidt tot hogere kosten in de grondexploitaties dan verwacht in het MPG.
Risico hogere kostenstijging (2,0% - 4,0%). Het betreft een aanvullend portefeuillerisico vanuit de zomerrapportage. Deze is aanvullend op de portefeuillerisico's welke zijn opgenomen in de afzonderlijke grondexploitaties.

1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening

Portefeuillerisico

€ 2.200 miljoen

Naast de vaststelling van de in de grondexploitaties te hanteren parameters wordt jaarlijks bij de herziening van de grondexploitaties ook een inschatting gemaakt dat de werkelijke percentages mogelijk hoger of lager uitvallen. Als gevolg van geopolitieke en economische onzekerheden kunnen (bouw)prijzen stijgen is dit risico toegenomen ten opzichte van het MPG.

Mocht de afwijking in opbrengsten en kosten zich daadwerkelijk voordoen, heeft dit een negatief effect op het financieel resultaat van de grondexploitatie.

5. Rovaterrein - herontwikkeling

Afwijking op in de grondexploitatie gehanteerde parameters voor de nog te verwachte opbrengsten, kosten en rentevoet, zoals opgenomen in het MPG.

1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening

Portefeuillerisico

€ 2.136 miljoen.

Naast de vaststelling van de in de grondexploitaties te hanteren parameters wordt jaarlijks bij de herziening van de grondexploitaties ook een inschatting gemaakt dat de werkelijke percentages mogelijk hoger of lager uitvallen.

Mocht de afwijking in opbrengsten en kosten zich daadwerkelijk voordoen, heeft dit een negatief effect op het financieel resultaat van de grondexploitatie.

De gemeente voert de Hervormingsagenda Jeugd uit, waarin een ambitieuze en meerjarige transformatie van de jeugdzorg is vastgelegd, inclusief een structurele financiële taakstelling. Tegelijkertijd worden de beschikbare middelen vanuit het Rijk sneller afgebouwd dan de transformatie in de praktijk kan worden gerealiseerd. De uitvoering vindt plaats in een complexe omgeving waarin externe ontwikkelingen slechts beperkt lokaal beïnvloedbaar zijn.

2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen

Het tempo en de effectiviteit van de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd blijven achter bij de financiële taakstellingen en de budgettaire ontwikkelingen, als gevolg van een samenloop van factoren:

• Uitblijven van een scherpere afbakening van de Jeugdwet door het Rijk (Reikweidte): Hierdoor blijven de mogelijkheden om de instroom te beperken gering.
• Het open-eind-karakter van de Jeugdwet, waardoor de mogelijkheden om volumegroei te begrenzen beperkt zijn.
• Maatregelen leveren minder op: een groot deel van de maatregelen is ingevoerd, maar leidt nog niet tot de verwachte daling van het aantal jeugdigen in zorg en de kosten.
• Toename in complexiteit: Het gebruik van jeugdhulp blijft hoog en de zorgvragen worden zwaarder/complexer.
• Ingezette preventieve maatregelen hebben (meer) tijd nodig om tot de gewenste resultaten te komen.

De voorgestelde maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd zijn al deels geeffectueerd, maar de beoogde financiële besparingen uit de Hervormingsagenda Jeugd worden niet of later gerealiseerd. Hierdoor blijven de lasten stijgen terwijl de Rijksbijdrage daalt, resulterend in een financieel tekort.

We versterken de voorkant van de jeugdhulp door te investeren in sociaal pedagogische basis en sterke lokale teams. We monitoren de volumes, kosten en resultaten en sturen waar nodig tijdig bij. De regie wordt versterkt met transformatiemanagers en een regionale taskforce voor het terugdringen van wachttijden. Daarnaast zetten we via de VNG en regionale samenwerking in op betere landelijke randvoorwaarden voor de jeugdzorg.

Een daling in het volume en de complexiteit (zorgzwaarte) van de jeugdzorg en daaruitvolgend een daling van de kosten.

Er is achterstand ontstaan in de realisatie van vervangingen en grootonderhoud in de openbare ruimte (door diverse oorzaken) en de kosten van materialen en personeel zijn opgelopen en lopen nog verder op.

3.5 Stedelijk beheer, milieu en dierenwelzijn

Stijgende prijzen

Het beschikbare budget is onvoldoende om de geplande -technisch noodzakelijke- projecten uit te kunnen voeren.

In 2026 actualiseren we het ‘integraal beheerplan openbare ruimte’ voor de periode 2026-2035. Dit geeft een meer nauwkeurige onderbouwing van de kosten voor onderhoud en vervanging, gebaseerd op het prijspeil van 2026, en rekening houdend met toekomstige prijsontwikkelingen en veranderingen in het te onderhouden areaal.

Deze sturingsinformatie geeft inzicht in welke plekken urgent zijn. Adequate aanpak hiervan verlaagt niet de kans dat het risico zich voordoet, maar voorkomt wel een verdere stijging van de impact van het risico.

Beheer Maatschappelijk Vastgoed: Tegenvallers binnen het reguliere meerjaren en dagelijks onderhoud (geen achterstallig onderhoud) waarvan het eigendom bij de gemeente ligt en waarvoor gemeente risicodragend is voor het onderhoud (onderhoudsvoorziening zit bij gemeente). Hierdoor kunnen ongewenste situaties ontstaan.

1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke ordening

Prijsstijgingen (bouwkosten en uurtarieven) als gevolg van mondiale economische onzekerheid. Daarnaast is gebleken dat door constructieve fouten objecten te maken hebben met o.a. intensieve lekkages welke opgelost moeten worden. Ook hebben een aantal locaties te maken met een complexe installaties die duurder worden om te onderhouden.

Gebouwen voldoen mogelijk niet meer aan de gestelde eisen. Spoedeisend (niet planmatig) onderhoud kan leiden tot extra kosten.

SRO actualiseert alle MJOP's iedere 3 jaar. Hierdoor blijven de MJOP's actueel bij de conditie van het vastgoed en kostenniveau benodigd voor aanbesteding van het onderhoud. Het kostenniveau monitoren we jaarlijks. Tevens wordt vanaf 2024 jaarlijks een steekproef controle gedaan middels een conditiemeting door een externe partij om te checken of de onderhoudstoestand die door SRO wordt opgegeven ook daadwerkelijk wordt gehaald.

Door de MJOP’s periodiek te actualiseren, houden we inzicht in de conditie van het vastgoed en de kosten van het benodigde onderhoud. Daarnaast wordt hiermee getoetst of het geplande onderhoud daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Door dit inzicht te behouden en het reguliere onderhoud tijdig uit te voeren, wordt de kans op onverwacht en kostbaar spoedonderhoud verkleind.

Daarnaast bieden de MJOP’s inzicht in de benodigde onderhoudswerkzaamheden, waardoor aanbestedingen tijdig kunnen worden gestart. Dit draagt bij aan het realiseren van de beste prijs-kwaliteitverhouding.

Een Cyberaanval: Het huidige cyberdreigingsniveau is onverminderd hoog. Het risico op digitale beveiligingsincidenten is dan ook reëel. Door een cyberaanval kan vertrouwelijke informatie in verkeerde handen vallen, informatie verloren raken of gemanipuleerd worden, wat kan leiden tot fouten in de dienstverlening, of kunnen de ICT-systemen van de gemeente deels of volledig uitvallen. Hierdoor kunnen de dienstverlening aan inwoners en bedrijven en de bedrijfsvoering van de gemeente (deels) komen stil te liggen. Dit kan leiden tot hoge herstelkosten, boetes en schadeclaims.

4.3 Bedrijfsvoering

Digitale dreiging en kwetsbaarheden: Cyberaanvallen, virussen en malware, kwetsbaarheden in hard- en software en ongeautoriseerde toegang. Ook menselijk handelen, fraude en onvoldoende beveiliging bij ketenpartners en ICT-leveranciers vormen een risico.

Digitale soevereiniteit: Bij gebruik van diensten van bedrijven buiten de EU is Europese wetgeving over informatiebeveiliging en privacy niet altijd van toepassing. Buitenlandse wetgeving kan bovendien overheden toegang geven tot informatie die bij deze bedrijven is opgeslagen.

• Herstelkosten om dienstverlening en bedrijfsvoering (inclusief IV) weer op acceptabel niveau te krijgen.
• Boetes, omdat we niet aan wet- en regelgeving voldoen
• Aansprakelijkheidskosten en schadeclaims.

We houden de beveiliging van onze hardware en software up-to-date door regelmatig updates en patches door te voeren. We monitoren regelmatig op kwetsbaarheden in software en op onrechtmatige toegang en nemen gepaste maatregelen waar nodig. We leggen in onze contracten met leveranciers vast aan welke beveiligingseisen software moet voldoen. We beschermen onze hardware, software en netwerk tegen virussen en malware. Zo wordt bijvoorbeeld inkomende e-mail gescand op virussen en malware. Toegang tot onze systemen gaat via multifactor authenticatie. We maken regelmatige back-ups van onze informatie en kunnen in geval van een calamiteit terugvallen op een noodstroomvoorziening. We maken onze medewerkers bewust van de gevaren en leren ze hoe ze bijvoorbeeld verdachte links kunnen herkennen, hoe ze moeten handelen als ze een phishingmail ontvangen of per ongeluk op een verdachte link hebben geklikt. Dit doen we met trainingen en bewustwordingscampagnes.

Een betere beveiliging en een kleinere kans op schade als gevolg van cybercriminaliteit.

Ramp: een zwaar ongeval of een andere gebeurtenis waarbij het leven en de gezondheid van veel personen, het milieu of grote materiële belangen in ernstige mate zijn geschaad of worden bedreigd en waarbij een gecoördineerde inzet van diensten of organisaties van verschillende disciplines is vereist om de dreiging weg te nemen of de schadelijke gevolgen te beperken;

Hierbij kan worden gedacht aan o.a. natuurrampen, intentioneel handelen, (bijvoorbeeld aanslagen en geopolitieke spanningen), ongelukken (bijvoorbeeld vliegrampen, vrijkomen gevaarlijke stoffen).

3.4 Sociale en Fysieke Veiligheid

Oorzaken verschillen per ramp. Voor de vermelde rampen zijn veel voorkomende oorzaken:
- Klimaatverandering;
- geopolitieke of maatschappelijke spanningen;
- menselijk falen en criminaliteit.

De financiële gevolgen voor de gemeente zien, afhankelijk van de ramp, toe op bijkomende uitgaven ter bestrijding van de ramp en preventie van verdere schade, herstelkosten, nazorg en schadeclaims.

Preventieve maatregelen
Alle activiteiten die bijdragen aan de preventie van rampen vallen onder relevante beheersmaatregelen. Enkele voorbeelden zijn:
- controle van grote bouwvergunningen;
- aanpak polarisatie, radicalisering en ondermijning;
- (interne) informatiebeveiliging.

Goede crisisorganisatie en preparatie
- Deelname aan de veiligheidsregio Utrecht met bijbehorende planvorming voor rampenbestrijding in zijn algemeenheid en incidentbestrijdingsplannen voor diverse specifieke scenario's.
- Het op orde houden van de gemeentelijke crisisorganisatie.
- Ook hebben wij een continuiteitsplan voor gebeurtenissen die invloed hebben op de continuïteit van de dienstverlening van de gemeente.

De genoemde preventieve maatregelen maken de kans dat het risico zich voordoet kleiner. Een goede crisisorganisatie en preparatie helpt om de impact van de ramp te verkleinen.

1. Omgeving

1.2 Grondexploitaties en Ruimtelijke Ordening

2. Sociaal

2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen

3. Bedrijvigheid

3.4 Sociale en Fysieke veiligheid

1. Omgeving

1.2 Grondexploitaties en Ruimtelijke Ordening

1. Omgeving

1.2 Grondexploitaties en Ruimtelijke Ordening

2. Sociaal

2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen

2. Sociaal

2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen

2. Sociaal

2.3 Onderwijs en Sport & Bewegen