Analyse
Samenvattend beeld
In de financiële analyses van de programma’s worden de financiële afwijkingen die groter zijn dan € 0,3 miljoen toegelicht. In dit onderdeel geven we een samenvattend beeld bij de meerjarenbegroting 2027-2030 van het programma Sociaal.
De totale lasten binnen programma 2 Sociaal nemen in 2027 per saldo met € 10,7 miljoen toe ten opzichte van 2026. Hiertegenover staat een stijging van de baten met € 3,5 miljoen.Het begrotingssaldo van programma 2 neemt daarmee met circa € 7,2 miljoen toe. De ontwikkeling wordt vooral veroorzaakt door reguliere indexatie en eerder genomen besluiten. De ombuigingen leiden in 2027 vooral tot verschuivingen binnen het programma en hebben nauwelijks effect op het totale saldo.
Per deelprogramma ziet dat er als volgt uit:
| LASTEN | BATEN | TOTAAL | |
|---|---|---|---|---|
2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen | -11.433 | 1.647 | -9.786 | |
2.2 Werk en Inkomen | 1.751 | 452 | 2.203 | |
2.3Onderwijs en Sport&Bewegen | -992 | 1.403 | 411 | |
TOTAAL | -10.674 | 3.502 | -7.172 | |
De hogere baten hangen met name samen met een toename van specifieke uitkeringen (SPUK’s), die beschikbaar worden gesteld voor de uitvoering van specifieke en deels nieuwe taken. De stijging van de lasten is diverser van aard en wordt hieronder verder toegelicht
De ontwikkeling van het begrotingssaldo van programma 2 kan op hoofdlijnen als volgt worden verklaard:
Bedragen | Deelprogramma 2.1 | Deelprogramma 2.2 | Deelprogramma 2.3 | Totaal programma 2 |
|---|---|---|---|---|
(x € mln.) | ||||
Ombuigingen | 0,3 | 0 | 0,0 | 0,3 |
Circulaires | -1,5 | 0,3 | 0 | -1,2 |
Kaderbrief | -2,7 | 0 | -0,1 | -2,8 |
Indexering, formatie | -5,1 | -1,1 | -1,3 | -7,6 |
Reserves | 0,0 | 0,3 | 0 | 0,3 |
Overig | -0,7 | 2,7 | 1,8 | 3,8 |
TOTAAL | -9,7 | 2,2 | 0,4 | -7,2 |
Ombuigingen:
In de begroting 2026 zijn de bij de Kadernota 2025–2028 vastgestelde ombuigingen van in totaal € 12,1 miljoen verwerkt. In 2027 hebben deze ombuigingen nagenoeg geen aanvullend effect op het totale saldo van programma 2. Uitzondering is één uitgestelde ombuiging van € 250.000 (S03 v Besparen door efficiëntere en effectieve maatwerkinzet Gemeentelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU ) .
Binnen programma 2 vinden wel verschuivingen plaats. Voor een deel van de ombuigingen is gekozen voor een ingroeipad, waarbij in 2026 tijdelijk dekking is gevonden binnen de middelen voor Beschermd Wonen. Deze tijdelijke dekking van Beschermd Wonen neemt af van € 4,6 miljoen in 2026 naar € 1,6 miljoen in 2027. Hierdoor vindt in 2027 een verschuiving van € 3,0 miljoen plaats binnen programma 2.
Circulaires:
De mutaties als gevolg van de circulaires worden in de verdere analyse nader toegelicht, maar zijn beperkt. Een belangrijke mutatie betreft de indexatie van de middelen voor Beschermd Wonen. Omdat deze middelen via een integratie-uitkering worden ontvangen, vindt de indexatie afzonderlijk van de algemene ontwikkeling van het gemeentefonds plaats.
Kaderbrief 2027-2030:
Mutaties als gevolg van de kaderbrief 2027-2030 zijn binnen programma 2. Sociaal relatief beperkt, het betreft in totaal 3 posten ter waarde van € 2,8 miljoen in 2027, waarvan 1,4 miljoen een incidentele ophoging betreft.
- Indexatie jeugd/wmo € 1,3 miljoen
- MO tijdelijke plekken € 1,4 miljoen
- Exploitatiebijdrage Bosbad € 0,1 miljoen
Deze worden in de analyse verder toegelicht.
Indexatie, reserves en overige
Een belangrijk deel van de stijging van de lasten wordt veroorzaakt door de jaarlijkse indexatie van budgetten. Voor 2027 is bij de Kadernota een indexatiepercentage van 2,5% vastgesteld. Gezien de omvang van programma 2 van circa € 300 miljoen leidt alleen de indexatie al tot een verhoging van de budgetten met circa € 7,5 miljoen.
Daarnaast zijn er mutaties als gevolg van formatie en reserves. Onder ‘overig’ vallen met name ontwikkelingen die al eerder meerjarig in de begroting zijn verwerkt, zoals de Hervormingsagenda Jeugd, en het wegvallen van middelen die uitsluitend in 2026 incidenteel beschikbaar waren.
Een ‘min’ betekent een financieel nadeel voor de gemeente en een ‘plus’ een financieel voordeel. Een ‘I’ staat voor Incidenteel (eenmalig) en de ‘S’ voor Structureel (doorlopend). De financiële analyses zijn op hoofdlijnen en geven de belangrijkste financiële afwijkingen aan. Dat betekent dat de financiële verklaring niet in alle gevallen uitputtend zal zijn. Bedragen onder de € 300.000 laten wij doorgaans buiten beschouwing in de financiële analyses en de begrotingsrechtmatigheid.
Tabel: PA.2.1 Toelichting op de belangrijkste begrotingsmutaties
TOELICHTING OP DE BELANGRIJKSTE MUTATIES VAN BEGROTING 2027 T.O.V. BEGROTING 2026 | LASTEN | BATEN | I/S | |
|---|---|---|---|---|
2.1 Zorg, ondersteuning, inclusie en vluchtelingen | ||||
TOELICHTING OP DE BELANGRIJKSTE MUTATIES VAN BEGROTING 2027 T.O.V. BEGROTING 2026 | LASTEN | BATEN | I/S | |
|---|---|---|---|---|
2.2 Werk en Inkomen | ||||
TOELICHTING OP DE BELANGRIJKSTE MUTATIES VAN BEGROTING 2027 T.O.V. BEGROTING 2026 | LASTEN | BATEN | I/S | |
|---|---|---|---|---|
2.3 Onderwijs en Sport & Bewegen | ||||
TOELICHTING OP DE RESERVEMUTATIES VAN BEGROTING 2027 | LASTEN | BATEN | I/S | |
|---|---|---|---|---|
9. Mutatie reserves | ||||