1. Programma Omgeving

Op 14 december 2021 heeft het college ingestemd met het Voorlopig Ontwerp (VO) voor het Stationsgebied. Onderdeel hiervan is de herinrichting van het Stationsplein. De opgave richt zich op het vergroenen van het plein, het verbeteren van looproutes en verblijfsplekken, het creëren van een duidelijke entree naar de nieuwe ondergrondse fietsenstalling en het optimaliseren van de verkeersstructuur.

Programma Mobiliteitstransitie

Stationsgebied Amersfoort Centraal

3. Ontwerp (hoe)

Scope: het westelijke deel van het Stationsplein is aan de ontwerpopgave toegevoegd. Op de lange termijn wordt dit aangepast. Onderzocht wordt of het tijdelijk verbeterd kan worden (meer klimaatbestendig gemaakt). Bij de RISA is een aanvraag gedaan voor de financiering hiervan.  

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Er is onzekerheid over de beschikbaarheid van voldoende personeel voor het project.

Het inhuren of toevoegen van nieuwe projectteamleden om continuïteit te waarborgen.

Het beschikbare budget kan ontoereikend blijken.

Budgetten bijstellen wanneer dit noodzakelijk is.

De scope staat niet volledig vast door ontwikkelingen die het ontwerp kunnen beïnvloeden.

Tijdig duidelijkheid verkrijgen over relevante ontwikkelingen en hun impact op het ontwerp.

ProRail en/of NS verlenen geen instemming voor het ontwerp.

Actief afstemmen met beide partijen over de realisatie van de openbare ruimte bovenop de fietsenberging.

Stakeholders worden niet goed gehoord of betrokken.

Inhuur van een omgevingsmanager om participatie en afstemming te versterken.

In Q2 2026 is besloten om het Definitief Ontwerp (DO) nog niet vast te stellen in Q4 2026 en het project on-hold te zetten. Dit besluit volgt uit afhankelijkheden met verschillende raakvlakprojecten (o.a. busstation in 2040, rijbaan/busbaan op de Stationstraat) rondom het Station Amersfoort Centraal, waar eerst keuzes moeten worden gemaakt die directe invloed hebben op het ontwerp van het Stationsplein. In Q1 2027 wordt het project naar verwachting weer opgepakt, wanneer deze keuzes en onzekerheden zijn uitgewerkt en de scope duidelijk is.

In Amersfoort zijn er 142 woonwagenstandplaatsen verspreid over 12 locaties in de stad. De afgelopen 25 jaar zijn er in Amersfoort geen nieuwe woonwagenstandplaatsen gerealiseerd. Uit onderzoek blijkt dat er grote behoefte bestaat aan meer standplaatsen. Concreet is er een primaire vraag van  67 standplaatsen. De opdracht is het doorlopen  van proces om te komen tot de ontwikkeling van ca. 20 woonwagenstandplaatsen. Er is geld en capaciteit beschikbaar om te zoeken naar geschikte locaties.  

2. Definitie (wat)

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Netcongestie kan vertraging opleveren.

Aanmelden OHW lijst en aanmelden lijst Projecten langere termijn

Onrust en onduidelijkheid bij woonwagenbewoners.   

Er wordt een bewonersavond georganiseerd en er wordt geprobeerd om de bewonersvertegenwoordiging te verbreden.

Zoals in het collegebericht  geschreven is er inmiddels een locatie in beeld waar mogelijk circa 12 standplaatsen gerealiseerd kan worden. Het betreft uitbreiding van de huidige woonwagenlocatie aan de Verdistraat. De plannen worden nader uitgewerkt in overleg met de bewoners en de omwonenden.

In december 2023 heeft de gemeenteraad het Samenbindend Raamwerk (vanaf nu Verbindingen) vastgesteld. Hierin zijn verschillende onderdelen benoemd die de bereikbaarheid van de nieuwbouw binnen Langs Eem en Spoor en de omgeving (o.a. Soesterkwartier) moeten bevorderen. Hier komen de volgende projecten uit: Fietsroute Eemplein-Eemvallei, Fietsroute Station-Kleine Koppel, Fietsroute Station-Kop van Isselt, Voetgangers- en fietsersbrug over het spoor (Interwijkverbinding), Groengordel Oost, Herinrichting Amsterdamseweg (tussen. Industrieweg en Nieuwe Ontsluiting Kop van Isselt). De projecten worden conform het STOMPbeleid uitgevoerd, waarbij aanvullend wordt ingezet op vergroening en het versterken van ontmoetingsplekken in de openbare ruimte.

Langs Eem en Spoor

https://www.amersfoort.nl/langs-eem-en-spoor

3. Ontwerp (hoe)

De schetsontwerpen voor de Piet Mondriaanlaan (extern) en Puntenburgerlaanroute (intern) worden verder uitgewerkt en dit najaar in de staf voorgelegd, met aansluitend een terugkoppeling aan de buurt. Dit najaar wordt ook de Interwijkverbinding opgepakt in overleg met NS en ProRail. De overige projecten zijn afhankelijk van beslissingen op bovengenoemde projecten en worden dus hier opvolgend uitgewerkt.

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Mogelijk nieuwe namen projecten ontdekt

Inventariseren scope

Niet alle projecten in Risa goedgekeurd

Inventariseren in kadernota welke projecten nog moeten

Financiële en technische haalbaarheid halfverdiepte autotunnel Amsterdamseweg onbekend

Onderzoeken

In 2025 is de definitiefase voor de totstandkoming van de wijk Bovenduist afgerond. In deze fase zijn het ontwikkelkader met uitvoeringsparagraaf (inclusief grondexploitatie en samenwerkingsafspraken) en de omgevingseffectrapportage (OER) opgesteld. Deze fase is formeel afgesloten met een raadsbesluit op 16 december 2025, waarin het ontwikkelkader, de OER en de participatienota zijn vastgesteld.
De samenwerkingsovereenkomst (SOK) wordt nog definitief gemaakt. Parallel aan deze afronding wordt het project overgedragen aan OBV, die reeds is gestart met de planuitwerking.
Met de realisatie van Bovenduist wordt een nieuwe uitbreidingswijk ontwikkeld, bestaande uit woningbouw, bedrijventerrein, (maatschappelijke) voorzieningen en openbaar gebied. De ontwikkeling van Vathorst Bovenduist levert een belangrijke bijdrage aan de gemeentelijke ambitie om tot 2040 voldoende woningen in een gevarieerd aanbod en aanvullend bedrijventerrein te realiseren.

Vathorst

https://www.amersfoort.nl/bovenduist

2. Definitie (wat)

Begin 2026 is een gemeentelijk voorkeursrecht gevestigd. Er is onder begeleiding van een extern bureau samen met VB en OBV gewerkt aan de RO-strategie. De overdracht aan OBV heeft plaatsgevonden, waaronder de onderdelen hoogspanning, waterveiligheid, omgevingsveiligheid, verkeer/ontsluiting en het ontwerp van het ontwikkelkader. Voor 2026 is een plan van aanpak opgesteld voor de gemeentelijke werkzaamheden. Verder zijn er doorlopend overleggen en werkzaamheden uitgevoerd voor de SOK, de grondexploitatie (grex) en het financieel kader Vathorst Noord- en West.

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Voor deze fase (opstellen ontwikkelkader) zijn er geen subsidies. Voor de uitvoering is een BO MIRT subsidie, WBI subsidie en Gebiedsbudget (voor natuurcompensatie en mitigerende maatregelen Bovenduist) verkregen.

Het realiseren van de geplande mijlpalen voor zowel de nieuwe ontsluitingsweg als de woningbouwontwikkeling in Bovenduist is essentieel om te voldoen aan de voorwaarden van de BO-MIRT-subsidie. Een belangrijke voorwaarde is dat in Bovenduist uiterlijk in 2030 wordt gestart met de bouw van 1.250 woningen.
Voor de aanleg van de nieuwe verbindingsweg naar de A1 is een subsidiebijdrage van € 9,3 miljoen toegekend.

Er vindt goede afstemming plaats met de planning van de weg. In de concept-grondexploitatie zijn de uitgangspunten voor betaalbaarheid en planning opgenomen.

De financiële haalbaarheid van de totale gebiedsontwikkeling vormt een aandachtspunt. Dit hangt samen met bestaande afspraken uit eerdere jaren en de huidige economische en maatschappelijke omstandigheden. Daarnaast brengt het voorziene programma van 3.300 woningen, met een relatief hoge dichtheid, een aanvullend risico met zich mee voor de financiële uitvoerbaarheid van de ontwikkeling.

Inmiddels is er overeenstemming bereikt over de oude afspraken; de Hoofdlijnenovereenkomst is op 4 september 2025 ondertekend. In het ontwikkelkader is een bandbreedte van 3.000 tot 3.300 woningen opgenomen. In de grondexploitatie wordt uitgegaan van 3.035 woningen, waarmee voldoende ruimte voor groen wordt geborgd.

Een aandachtspunt voor de haalbaarheid van het plan is de stapeling van ambities. Het programmatische uitgangspunt van de gemeente — waaronder 35% sociale woningbouw, een aandeel middenhuur en bredere eisen rond betaalbaarheid — legt een aanzienlijke druk op de financiële uitvoerbaarheid. Dit komt bovenop mogelijke aanvullende ambities op het gebied van duurzaamheid en mobiliteit, waarvoor in deze fase nog geen financiële invulling is bepaald.

Met het voorliggende ontwikkelkader worden de ambities geborgd en zijn bewuste keuzes gemaakt. Het ontwikkelkader vraagt in de vervolgfase om nadere uitwerking, waarbij ambitiestapeling en financiële haalbaarheid nadrukkelijk aandachtspunten blijven. In de samenwerkingsovereenkomst is vastgelegd dat een sluitende grondexploitatie het uitgangspunt blijft; OBV stuurt hierop in de verdere planuitwerking.

Voor de planning van de gebiedsontwikkeling zijn verschillende externe afhankelijkheden die een risico vormen. Dit betreft onder meer netcongestie, waterveiligheid en de nieuwe uitruklocatie van de brandweer.
Bovenduist kan pas worden aangesloten op het elektriciteitsnet zodra station Noord gereed is; de realisatie daarvan is vertraagd. Er wordt onderzocht of tijdelijke oplossingen mogelijk zijn. Daarnaast moet, om te voldoen aan de vereiste opkomsttijden voor de nieuwe woningen, de nieuwe uitruklocatie van de brandweer tijdig beschikbaar zijn.

Waterveiligheid: De waterveiligheidsopgave wordt opgelost door de geplande ophoging van het plangebied.
Netcongestie: Voor de aanpak van netcongestie neemt Bovenduist deel aan de pilot van de provincie. Daarnaast blijft de gemeente in gesprek met Stedin, het Rijk en de provincie om tot structurele oplossingen te komen en wordt gewerkt aan een intentieovereenkomst met Stedin en het Rijk.
Brandweerlocatie: De brandweerlocatie krijgt in de verdere uitwerking een hogere prioriteit, nu de afhankelijkheid van Bovenduist voor de positionering en bereikbaarheid duidelijk is geworden.

Voor de totstandkoming van het ontwikkelkader zijn een aantal risico's benoemd welke ook van toepassing zijn voor het vervolgtraject: de financiele haalbaarheid en marktconformiteit versus de ambities, mogelijke weerstand bij stakeholders, er is nog geen getekende samenwerkingsovereenkomst met VB en er nog geen overeenstemming met overige grondeigenaren, wat gevolgen kan hebben voor de voortgang van het proces.
Tot slot brengen collectieve en nieuwe onderdelen, zoals de hub en een collectieve WKO-voorziening, extra complexiteit met zich mee. Deze elementen zijn van invloed op het ontwerp en vereisen tijdige besluitvorming over rollen, verantwoordelijkheden en financiële consequenties. Dit kan leiden tot vertraging in het proces.

1. Betrokkenheid VB: VB moet intensief worden betrokken bij de totstandkoming van de plannen om draagvlak en uitvoerbaarheid te borgen.
2. Stakeholderparticipatie: Stakeholders moeten tijdig en zorgvuldig worden geïnformeerd over het proces, inclusief duidelijkheid over waar zij wel en niet over kunnen meepraten. Wanneer keuzes niet mogelijk zijn, moet dit helder worden toegelicht.
3. Samenwerkingsovereenkomst: VB is intensief betrokken geweest bij de planvorming; er ligt inmiddels een definitieve versie van de SOK. Ondertekening staat gepland voor november 2026.
4. Overige eigenaren: tijdig overleg met betrokken partijen blijft noodzakelijk. Eigenaren moeten actief worden betrokken bij de verdere uitwerking van het ontwikkelkader.
5. Rollen en businesscas bij collectieve planonderdelen: Met VB wordt het gesprek voortgezet over rollen en verantwoordelijkheden. Voor de raad worden de rollen en de businesscase inzichtelijk gemaakt en voorgelegd.

De realisatiekosten voor de totstandkoming van het ontwikkelkader zijn hoger dan het beschikbare budget. Inmiddels zijn er afspraken met OBV en VB gemaakt dat deze meerkosten eveneens ingebracht worden in de grondexploitatie Bovenduist. Voor het vervolg zullen verhaalbare gemeentelijke plankosten eveneens worden gedekt vanuit de grondexploitatie. Deze grondexploitatie is op dit moment nog niet vastgesteld. De dekking voor de niet verhaalbare gemeentelijke plankosten is opgenomen in het raadsvoorstel voor het financieel kader dat in oktober ter besluitvorming voorligt.

Investeren in de kernportefeuille op basis van een uitvoeringsplanning met als doel het verouderde vastgoed (ouder dan 40 jaar) geschikt te houden voor een nieuwe periode van (minimaal) 40 jaar.
Met de Kernportefeuille wordt het deel van de gemeentelijke vastgoedportefeuille bedoeld waarvan zeker is dat het langjarig bij de gemeente in eigendom blijft en een maatschappelijke functie heeft c.q. in eigendom is vanuit een beleidsveld. Bouwwerken zoals een stadsmuur o.i.d. en niet-verhuurbare monumenten vallen hier niet onder.

Divers

5. Realisatie (uitvoeren)

Van de 49 deelprojecten tot en met 2029 zijn er in 2025 6 projecten uitgevoerd en opgeleverd en zijn er 24 in voorbereiding genomen. In 2026 zijn er 2 projecten in uitvoering gegaan en is de voorbereiding van 8 projecten opgestart. Om uiteenlopende redenen zijn 11 projecten on hold komen te staan.

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Onvoorziene vertragingen of (technische) problemen bij de uitvoering van de projecten kunnen zorgen voor extra kosten. De kans dat dit gebeurt is bij elk bouwproject aanwezig. Een deel van dit risico zal gedekt kunnen worden vanuit de 15% onvoorzien.

Risico is afgedekt binnen de 15% onvoorziene kosten (€27 miljoen) die zijn meegenomen in het totaalkrediet van circa €180 miljoen.

Als gevolg van geopolitieke en economische onzekerheden kunnen (bouw)prijzen dusdanig stijgen dat het Krediet niet toereikend is. Om dit risico (deels) te kunnen beheersen is er rekening gehouden met 15% onvoorziene kosten. Hoe groot het risico is dat de inflatie verder stijgt is niet te voorspellen.

Risico is afgedekt binnen de 15% onvoorziene kosten (€27 miljoen) die zijn meegenomen in het totaalkrediet van circa €180 miljoen.

De uitgaven tot heden betreffen voornamelijk de voorbereidingskosten van de opgestarte deelprojecten en deels van de deelprojecten die in 2025 zijn afgerond.
De resterende kosten van de deelprojecten die in 2025 in uitvoering zijn gegaan, volgen hoofdzakelijk in 2026. In de kadernota 2027 is het budget meer in lijn gebracht met de uitgaven.
Waar deze voorheen waren gebaseerd op het startjaar van de verschillende deelprojecten zijn deze nu meer gespreid op basis van de planning van voorbereiding en uitvoering.

Op 13 mei 2025 is het Omgevingsprogramma Mobiliteit vastgesteld. De invoering van betaald parkeren maakt onderdeel uit van dit Omgevingsprogramma. De uitvoering van betaald parkeren gebeurt in verschillende fases. In het gebied dat is aangeduid als fase 1 geldt vanaf 1 oktober 2025 betaald parkeren. Per 1 oktober 2026 was de invoering van fase 2 voorzien in het Soesterkwartier, Isselt, Eemkwartier, Liendert en De Koppel gepland. Naar aanleiding van de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen is besloten de invoering van betaald parkeren te beperken tot Jeruzalem en Jericho. In het coalitieakkoord 2026-2030 is vervolgens afgesproken om de gefaseerde aanpak los te laten en alleen nog het Soesterkwartier en Amersfoort-Zuid in te voeren. Daarna wordt alleen bij een hoge parkeerdruk betaald parkeren ingevoerd

Mobiliteitstransitie

https://www.amersfoort.nl/parkeren

5. Realisatie (uitvoeren)

Naar aanleiding van de ervaringen met de invoering van fase 1 zijn verschillende procesverbeteringen doorgevoerd. Hierdoor zijn de voorbereidingen voor de invoering van fase 2 beter verlopen, zowel qua planning, kwaliteit als druk op de organisatie.
Het budget voor de uitvoering van fase 1 tot en met 5 is geschat op 3.000.000 euro waarvan in de begroting 2025 voor fase 1 en 2 samen € 867.000 was opgenomen. Dit begrote bedrag is volledig aan fase 1 besteed. Een herziening van de kostenraming laat zien dat eind 2027 het beschikbare budget grotendeels op is. Dit betekent dat er geen budget meer is voor de werkzaamheden om betaald parkeren in te voeren in Amersfoort-Zuid en gebieden waar de parkeerdruk hoog is.
Met het coalitieakkoord 2026-2030 is de scope van het project gewijzigd en ontstaat een onzekerheid in welke gebieden betaald parkeren wordt ingevoerd.

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Onvoldoende budget voor de uitvoering

Herschikking programmabudget/extra budget

Onvoorziene werkzaamheden door politieke gevoeligheid  en uitwerking openstaande punten uit het coalitieakkoord.

Afgelopen periode is er ingezet op uitbreiding van de formatie op alle teamfuncties.

Met het Coalitieakkoord 2026-2030 is de scope van het project gewijzigd. De afspraken moeten nog worden uitgewerkt, maar geven wel voldoende richting. Samen met de leerpunten uit fase 1 (en nu Jericho en Jeruzalem) kunnen de voorbereidende werkzaamheden voor het Soesterkwartier worden opgestart. Er is alleen onvoldoende budget om aan alle afspraken te voldoen (invoering betaald parkeren in Amersfoort Zuid en gebieden met een hoge parkeerdruk). Door onvoorziene werkzaamheden komen daarnaast de lijnwerkzaamheden onder druk te staan.

De veiligheid en leefbaarheid rondom de winkelstrip de Meridiaan vormt al langere tijd een uitdaging. Er is sprake van criminaliteit, ondermijning, intimidatie en ernstige overlast. Afgelopen jaren is veel in deze buurt geïnvesteerd. In de Startnotitie is een totaalbeeld van interventies opgenomen. Ondanks alle inzet blijft er sprake van ernstige overlast voor ondernemers en inwoners. Op 22 oktober 2024 hebben drie betrokken bewoners aan de Meridiaan in de commissie bedrijvigheid een oproep gedaan aan de raad en aan het college om structurele maatregelen te nemen in dit gebied en het weer veilig en leefbaar te maken voor de bewoners. Het college heeft aan de gemeenteraad bij de beantwoording van schriftelijke vragen van 26 november 2024 ‘Ernstige overlast Meridiaan’ toegezegd om rond de zomer van 2025 met een plan van aanpak te komen. Eind 2025 is het plan van aanpak vastgesteld door het college. Momenteel werken wij aan de uitvoering van deze plannen. De aanpak is gebaseerd op drie sporen:  

1. Aankoop en transformatie van de winkelstrip;
2. Herinrichting van de openbare ruimte;
3. Een sociale aanpak inclusief een stevige focus op veiligheid en handhaving.  
Er is een integrale aanpak georganiseerd met voor elk onderdeel een eigen pijler en een gemeenschappelijk regieteam

5. Realisatie (uitvoeren)

Tijd: Het plan van Aanpak is vastgesteld. Momenteel wordt er gewerkt om een groot deel van de bouwstenen eind dit jaar uit te voeren en onder te brengen in de lijnorganisatie. Geld: Voor de uren die nu nog worden gemaakt voor de projectbeheersing tijdens het uitvoeren van de bouwstenen zijn nog geen nieuwe afspraken gemaakt en is nog geen dekking. Organisatie: Door een ander groot project was een deel van de projectsturing capaciteit weggevallen. Dit is inmiddels weer hersteld.  

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Planning voor de ontmoetingsruimte loopt uit.

Regelmatige contactmomenten met de aannemer en tijdig bijstellen wanneer processen minder snel verlopen.

Het vinden van een communitybuilder verloopt minder snel dan verwacht.

Samen met IndeBuurt033 al wel deels de ontmoetingsruimte openen en zorgen dat activiteiten kunnen worden georganiseerd terwijl er wordt doorgezocht naar een permanente communitybuilder

Geen inkomsten genereren op de leegstaande panden die momenteel in ons bezit zijn.

In overleg met afdeling cultuur om te kijken wat er mogelijk is qua subsidies voor geïnteresseerde partijen.

Momenteel wordt er gewerkt aan de ontmoetingsruimte. Volgens planning zullen de deuren eind 2026 openen. De specialistisch jongerenwerker begint per 1 september op de Meridiaan. Samen met IndeBuurt033 wordt er momenteel gekeken naar de invulling van de rol van communitybuilder. Eén van de panden die is aangekocht door de gemeente staat momenteel leeg, hiervoor wordt momenteel naar een passende invulling gezocht.

De gebouwen waarvan de gemeente Amersfoort eigenaar is en die worden gebruikt voor maatschappelijke voorzieningen, worden waar mogelijk aardgasvrij gemaakt en verduurzaamd om het energieverbruik en de CO₂-uitstoot zoveel mogelijk te verminderen. Daarbij wordt gewerkt volgens een innovatieve bouwteamaanpak, waarbij aannemer, adviseurs en gemeente gezamenlijk het meest geschikte uitvoeringsscenario bepalen. Na oplevering worden de energieprestaties nog drie jaar gemonitord. In 2023 is gekozen voor een integrale aanpak, waarna een succesvolle aanbesteding heeft geleid tot de contractering van vijf aannemers. Eind 2025 zijn hiervoor de spelregels vastgesteld.

Divers

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed

5. Realisatie (uitvoeren)

De doorlooptijd per project is een aandachtspunt, omdat de leverbaarheid van bouwmaterialen en beschikbaarheid van arbeidskrachten door schaarste onder druk staan. De kosten blijven een aandachtspunt, omdat onder druk van o.a. geopolitieke ontwikkelingen de prijzen van grondstoffen en bouwmaterialen sterk blijven stijgen. Door de schaarste op de arbeidsmarkt staan ook de uurtarieven onder druk.

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Na oplevering vindt verrekening plaats met vervangingsinvesteringen, onderhoudsbudgetten en subsidies.  Van opgeleverde  gebouwen wordt naast een technisch opleverrapport ook een financieel opleverrapport ontwikkeld.

Netcongestie. Het stroomnet is vol. Wijzigingen in aansluiting of introductie van terugleveren is niet mogelijk. Door de electrificatie is het huidige netwerk niet toereikend voor de stroomvraag. Vanaf 1 juli 2026 zijn aanpassingen aan aansluitingen voor klein- en grootverbruikaansluitingen niet meer mogelijk.

Oplossingsruimte gebouwspecifiek in kaart brengen en verwerken in de routekaart. Naar schatting is voor één op de vijf gebouwen uitvoering in twee fasen nodig. Ook alternatieve oplossingen zoals (tijdelijke) generatoren of batterijen worden onderzocht.

Prijsstijgingen. Kosten voor materialen (en daarmee de bouwkosten) stijgen extra hard als gevolg van de hogere gas- en olieprijzen en minder goed beschikbare bouwmaterialen.

Extra kritisch de noodzaak van het nù investeren onderzoeken en eventueel alternatieven kiezen.

 De technische detaillering van een gebouw wijkt in werkelijkheid af van de theoretische uitgangspunten.

Binnen het krediet oplossen door onderling te schuiven.

Structurele energiebesparing. In de geactuealiseerde spelregels is uitgegaan van een theoretische besparing van minimaal 55-65%. Dit zorgt voor een lagere energierekening bij de gebruikers. Via een huurverhoging komt een deel van de financiële besparing bij de gemeente. In de praktijk kan de energiebesparing afwijken ten opzichte van de theoretisch berekende. Dat heeft een effect op de besparing van CO2 en kan ook leiden tot een financieel tekort omdat de huren dan niet verhoogd kunnen worden zoals ingeschat was.

Bij het kiezen van de verduurzamingsscenario’s worden de besparingen zo concreet mogelijk uitgewerkt zodat de bedachte besparingen zo goed mogelijk behaald kunnen worden en er wordt drie jaar lang gemonitord om de besparing in de praktijk te optimaliseren.

Structurele onderhoudsbesparing. Een van de projectdoelen is een structurele besparing op onderhoud. In de praktijk zorgt verduurzamen (deels) voor een verhoging van de onderhoudskosten, omdat er meer (duurzame) installaties toegevoegd worden.

Bij het kiezen van de verduurzamingsscenario’s worden de onderhoudskosten meegenomen in het bepalen van de keuze, zodat inzicht is in hoeverre deze taakstelling behaald wordt.

Het doel is om de huidige fietskelder onder het Piet Mondriaanplein uit te breiden, zodat er ruimte ontstaat voor 2800 - 3200 stallingsplaatsen. Hierdoor kunnen alle fietsen die nu op het maaiveld staan onder de grond worden geparkeerd, waardoor er ruimte ontstaat om het Piet Mondriaanplein in te richten tot een levendige en aantrekkelijke entree voor de stad en het station.  

Mobiliteitstransitie

-

3. Ontwerp (hoe)

Tijd: Fietskelder Piet Mondriaanplein is onderdeel van een beschikking vanuit de SPUK gelden en moet conform de beschikking starten vóór 31-12-2027. Geld: Het huidige budget is ontoereikend om de laatste raming vanuit de ontwerpfase te dekken. De totale kosten bedragen €27.377.000. Op dit moment is er dekking vanuit de SPUK-gelden voor een bedrag van €11.000.000. Daarnaast loopt er een RISA-aanvraag, die momenteel ter besluitvorming voorligt bij het college.

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Van de toegekende SPUK gelden voor de fietskelder onder het Piet Mondriaanplein en De Nieuwe Poort is er € 11.000.000 gereserveerd voor de fietskelder onder het Piet Mondriaanplein.

Het huidige budget is ontoereikend om de uitbreiding van de fietskelder te realiseren.

Extra dekking aanvragen via de RISA en externe partners.

Geen dekking voor verlieslatende exploitatie en kosten voor beheer en onderhoud.

Dekkingsvoorstel voorleggen aan het college van B&W en de gemeenteraad.

Niet kunnen voldoen aan subsidievoorwaarde van de beschikking om de realisatie van de fietskelder vóór 31-12-2027 te starten. Waardoor een risico optreedt om een deel van de bijdrage kwijt te raken.

Met ministerie in gesprek gaan over de definitie van 'start realisatie' voor zowel fietskelder onder het Piet Mondriaanplein als De Nieuwe Poort.

Geen duidelijkheid over afdracht van de BTW.

In gesprek gaan met ProRail en de fiscalist om te bepalen hoe de BTW binnen dit project wordt afgedragen.

Na de peildatum van 1 mei is het schetsontwerp afgerond en de kostenraming geactualiseerd, wat leidt tot de totale kosten van €27.377.000. Na de peildatum is duidelijk geworden dat de rolverdeling tussen gemeente en ProRail risico's met zich meebrengt voor het compenseren van de BTW.

De ondergrondse fietsenstalling aan de zuidkant van het stationsgebied wordt uitgebreid. De uitgebreide stalling biedt straks circa 4.800 plekken, met een entree aan het Smallepad en een ingang vanaf het Stationsplein, inclusief directe toegang tot de stationshal.

Mobiliteitstransitie

https://www.amersfoort.nl/stationsplein-en-fietskelder

5. Realisatie (uitvoeren)

Tijd: de planning voor het project wordt momenteel verder uitgewerkt door ProRail. De verwachting is dat de ondergrondse fietsenstalling in 2028 wordt opgeleverd. De vertraging in de planning in vergelijking met het initiële planschema wordt nu ingeschat op circa 3 tot 6 maanden.

Geld: de gemeente en ProRail werken aan het verder aanscherpen van de budgetten. Daarnaast is de kwartaalrapportage van ProRail is nog in ontwikkeling.

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Het risico bestaat dat de btw over het investeringaandeel van de gemeente Amersfoort niet kan worden verrekend, wat kostenverhogend werkt.

De gemeente werkt op dit onderwerp samen met vier grote gemeenten (Rotterdam, Utrecht, Eindhoven, Amsterdam). Utrecht treedt op als trekker richting ministerie, VNG, ProRail en NS om duidelijkheid te krijgen over de btw-positie en mogelijke oplossingen.

De eventuele bijbestellingen passen mogelijk niet binnen het hiervoor beschikbare budget.

Waar nodig wordt gezocht naar aanvullende financiering.

De definitieve vormgeving van de toegang aan de zijde van het Stationsplein staat nog niet vast. Lopende participatie kan leiden tot aanpassingen in het ontwerp en extra kosten.

Eventuele wijzigingen die tot hogere kosten leiden worden zorgvuldig beoordeeld; per wijziging wordt afgewogen of deze noodzakelijk en proportioneel is.

De stroomaansluiting is onvoldoende om de rolpaden te gebruiken.

Onderzoeken of batterijen de piekbelasting kunnen opvangen.

Tijdens de uitvoering kan de hinder voor de omgeving groter zijn dan vooraf ingeschat, wat kan leiden tot extra maatregelen en hogere kosten.

De effecten op de omgeving worden actief gemonitord; er is regelmatig overleg met betrokken partijen en waar nodig worden aanvullende maatregelen genomen op het gebied van toezicht, verkeer en communicatie.

Een belangrijke maatregel om de bereikbaarheid van Vathorst te verbeteren, is de aanleg van een nieuwe weg tussen Vathorst en de A1 bij Bunschoten. Deze weg krijgt aansluitingen op de A1 en de N199 (Amersfoortseweg).
Met dit project is het doel:
- de verkeersdruk in Vathorst verminderen, vooral op de Bergpas;
- Bovenduist bereikbaar maken voor fietsers, openbaar vervoer en autoverkeer;
- zorgen voor een goede doorstroming van het verkeer tussen Bunschoten, de N199 en de A1.

Vathorst

https://www.amersfoort.nl/ontsluitingsweg-vathorst
https://www.amersfoort.nl/ontsluitingsweg-vathorst

4. Voorbereiding (hoe uit te voeren)

Tijd: Tijd blijft een belangrijk aandachtspunt binnen het project. Op dit moment verloopt het project volgens planning. Als alles volgens plan verloopt, kan de nieuwe weg naar verwachting in het tweede kwartaal van 2030 gereed zijn.
Geld: Het project heeft momenteel een stabiel financieel vooruitzicht. Tegelijkertijd wordt de ontwikkeling van kosten en marktprijzen nauwlettend gevolgd. Eventuele vertragingen kunnen leiden tot hogere kosten.
Kwaliteit: De aanbesteding voor ontwerp en realisatie is gestart en wordt in het najaar van 2026 afgerond. Het ontwerp van de weg wordt daarna verder uitgewerkt met de gekozen partij en de omgeving en waar nodig aangepast. Over de aansluiting op de A1 en de N199 is overeenstemming met de betrokken wegbeheerders.
Scope: De omvang en doelstellingen van het project zijn ongewijzigd.
Organisatie: Het projectteam is ingericht om de volgende fase van het project uit te voeren.

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Zie toelichting begroting 2026-2029

Technische uitwerking tunnel Zevenhuizerstraat vraagt meer tijd en brengt hogere kosten met zich mee door aanwezige bebouwing, gasleiding en situering naast voormalige vuilstort (met grondwatersysteem)

Technische uitwerking opstarten, de juiste expertise betrekken, afstemming met Renewi en Gasunie

Grondwerving loopt vertraging op doordat niet tot minnelijke overeenstemming kan worden gekomen

Vroegtijdige afstemming met grondeigenaren, start minnelijke verwerving, uitwerken verwervingsstrategie

De omgevingsplannen zijn niet tijdig onherroepelijk.

Door actieve participatie, een zorgvuldige planonderbouwing en goede afstemming met betrokken partijen wordt gewerkt aan een breed gedragen en uitvoerbaar plan.

Uit (nog lopend) ecologisch onderzoek volgen verplichte mitigerende of compenserende maatregelen die niet binnen het bestaande projectbudget zijn opgenomen en/of die niet binnen de projectscope inpasbaar zijn

Door tijdig ecologisch onderzoek uit te voeren en de compensatie- en mitigatieopgaven integraal te benaderen, ontstaat een efficiënte aanpak. Daarnaast wordt er ruimte gezocht in de business case om risico's op te vangen.

Eind 2025 is de aanbesteding voor ontwerp en realisatie gestart. Deze aanbesteding wordt in het najaar van 2026 afgerond. Parallel aan de aanbesteding zijn diverse onderzoeken uitgevoerd, heeft afstemming met de omgeving plaatsgevonden en zijn gesprekken met grondeigenaren gevoerd gericht op minnelijke verwerving.

In dit project wordt grootschalige opwek van hernieuwbare energie gestimuleerd door het ondersteunen van de ontwikkeling van twee windturbines op industrieterrein Isselt. Het project Wind op Isselt past in de doelstellingen voor CO₂-reductie en de lokale opwekking van duurzame energie zoals vastgelegd in het Coalitieakkoord en afgesproken in de Regionale Energiestrategie (RES). Eén van de windturbines is voorzien op de RWZI, de andere op het gemeentelijke gebied van de TOP-locatie. Er wordt uitgegaan van een tweetal windturbines met een tiphoogte van maximaal 242,5 meter. Nadere specificaties zullen in de omgevingsvergunning worden opgenomen en zijn mede afhankelijk van de toekomstige marktsituatie, wettelijke normen en de gesprekken met de omgeving. Binnen dit project is de gemeente verantwoordelijk voor de ruimtelijke procedure en de politiek-bestuurlijke besluitvorming. Daarnaast is de TOP-locatie gemeentelijk eigendom. Het uitgangspunt is om deze gronden via een opstalrecht uit te geven aan een marktpartij.
Vanwege het Didam-arrest was de gemeente tijdelijk initiatiefnemer van het project en mede in dat kader in de lead voor de communicatie- en participatieaanpak (via een omgevingsadviesraad) en het deels voorbereiden van het te nemen ruimtelijk besluit (na vaststelling uitwerkingsvoorstel). Er is een openbare inschrijvingsprocedure voor de gronduitgifte uitgevoerd. Resultaat van deze selectieprocedure (tender) is een geselecteerde ontwikkelaar: Renewable Energy Factory (REF) van de windturbines. Zij werken samen met Samen Energie Amersfoort (SEA), een lokale energiecoöperatie, in W-Isselt B.V. In januari 2026 heeft W-Isselt BV een aanvraag ingediend voor een omgevingsvergunning.

Energietransitie

https://www.amersfoort.nl/wind-op-isselt

3. Ontwerp (hoe)

In januari 2026 is het omgevingsconvenant van de Omgevingsadviesraad (OAR) vastgesteld en heeft de initiatiefnemer een omgevingsvergunningaanvraag ingediend voor de realisatie van twee windturbines op bedrijventerrein Isselt. De vergunningaanvraag is door het college beoordeeld en heeft geleid tot een ontwerp omgevingsvergunning, die van 22 mei tot en met 2 juli 2026 ter inzage heeft gelegen. In het najaar wordt een besluit genomen door de raad door middel van het uitbrengen van een bindend advies, waarbij naast de ontwerpvergunning ook de zienswijzennota wordt betrokken. Daarna neemt het college een definitief besluit, met inachtneming van het bindend advies van de raad.

Totaal budget

Realisatie

Eventuele toelichting op subsidies

Alle uitgaven voor dit project worden gedekt vanuit het uitvoeringsbudget van het programma Energietransitie. Voor Wind op Isselt is geen afzonderlijk startbudget toegekend. De kosten voor de ambtelijke inzet worden grotendeels gefinancierd vanuit de CDOKE-middelen.
Sinds 2019 is in totaal € 750.916 aan het project besteed. Dit bedrag is exclusief interne uren, maar inclusief ruimtelijke onderzoeken en externe advisering ten behoeve van de OAR, de gronduitgifte en extra ondersteuning in de zienswijzenprocedure.
Een deel van de gemaakte kosten wordt verhaald via de kostenverhaalbijdrage in de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar. Het betreft een bedrag van € 449.970. Deze opbrengst is nog niet opgenomen, aangezien deze pas definitief wordt bij het onherroepelijk worden van de vergunning.

Conceptnormen in huidige vorm blijven bestaan, waarbij de afstandsnorm een zware motivering tot afwijken vergt van de ontwikkelaar.

Inzicht krijgen in de mogelijke motivering in het kader van de vergunningverlening en eventueel externe kennis inhuren.

Windturbines blijven een beladen onderwerp. We zien dat het project de nodige maatschappelijke reuring veroorzaakt en persaandacht krijgt.

Er is een gedegen communicatie- en participatieaanpak opgesteld. Daarin is weergegeven hoe hier mee om te gaan. De omgevingsadviesraad is een manier om omwonenden en belanghebbenden veel invloed te geven.

Het is een complex ruimtelijk project en staat onder invloed van landelijke maatschappelijke discussie en ontwikkelingen die ook weerslag hebben op het lokale proces waardoor het tijdsintensief is.

In goede samenhang met andere projecten en zorgvuldig en proactief over het project communiceren.  Daarnaast is er veel contact met belanghebbenden via de omgevingsadviesraad.
Het in mei 2024 genomen raadsbesluit over het uitwerkingsvoorstel en de raadsinformatiebrieven van april, juni en oktober 2025 geven duidelijkheid aan de omgeving over het vervolgproces.

Wind op Isselt is het eerste windproject binnen gemeente Amersfoort. Bovendien is de rol van de gemeente (tijdelijk) veranderd naar die van initiatiefnemer. Voor zowel de aansturende als de uitvoerende collega’s van het project op verschillende disciplines is het onderwerp ‘windenergie’ relatief nieuw.

Naast het inschakelen van externe kennis waar nodig, komt het bredere interne projectteam regelmatig bijeen. Inmiddels is de beoogd ontwikkelaar geworven en heeft de gemeente niet langer (tijdelijk) de rol van initiatiefnemer.

Link naar raadsvoorstel en -besluit Uitwerkingsvoorstel Wind op Isselt d.d. 28 mei 2024: https://amersfoort.notubiz.nl/document/14209931/1/Raadsvoorstel+en+-besluit+Uitwerkingsvoorstel+Wind+op+Isselt
Link naar Uitwerkingsvoorstel d.d. 28 mei 2024: https://amersfoort.raadsinformatie.nl/document/14155507/1
Link naar Collegebericht Start openbare selectieprocedure voor de gronduitgifte Wind op Isselt, sept. 2024: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/8/Collegeberichten/968548
Link naar Collegebericht Gunningsbeslissing openbare inschrijvingsprocedure Wind op Isselt, dec. 2024: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/8/Collegeberichten/996986
Link naar Collegebericht Ontwikkelaar bekend, jan. 2025: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/8/Collegeberichten/1010042
Link naar Raadsinformatiebrief Vervolgproces Wind op Isselt, apr. 2025: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/5/Raadsinformatiebrieven/1032642
Link naar Raadsinformatiebrief Vervolg Wind op Isselt, juni 2025: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/5/Raadsinformatiebrieven/1058204
Link naar Raadsinformatiebrief Stand van zaken en vervolg Wind op Isselt, 14 okt. 2025: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/5/Raadsinformatiebrieven/1092290
Link naar Voorbereidingsbesluit Wind op Isselt, 18 feb. 2026: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/8/Collegeberichten/1135041
Link naar BOPA Wind op Isselt, 19 mei 2026: https://amersfoort.notubiz.nl/document/16969403/1/
Link naar Ontwerp omgevingsvergunning Wind op Isselt, 19 mei 2026: https://amersfoort.notubiz.nl/document/16969403/1/